Orhan Veli Kanık Kimdir?

‘Orhan Veli kimdir?’ sorusu edebiyat çevrelerinde sürekli olarak merak konusu olmaktadır. Türk şiirine eşsiz eserler sunan ve şiirimize yeni bir soluk getiren Orhan Veli’nin Türk şiirine katkıları nelerdir? Orhan Veli’nin ölümü nasıl gerçekleşmiştir?

ok genç yaşta, 36 yaşında hayata veda eden Orhan Veli Kanık’ın hayatı ve şiirleri sürekli olarak merak ediliyor. Türk şiirinin yenilikçi ve hisli şairi Orhan Veli, sevenleri tarafından sürekli anılıyor. Şiirleri, en bilinen ve ezberlenen şiirler arasında yer alıyor. İşte, sokaktaki hayatı ve konuşulan dili edebiyata taşıyan Orhan Veli’nin biyografisi.

ORHAN VELİ KANIK KİMDİR?

Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914 yılında İstanbul’da doğmuştur. Türkiye’de bir garip Orhan Veli olarak bilinir. En büyük Türk şairlerinden biri olan Orhan Veli; Melih Cevdet Anday ve Oktay Rifat ile birlikte ‘Garip’ akımını kurmuştur. Bu akım, Türk şiirinin eski yapısını değiştirmeyi amaçlamaktadır. Türk şirindeki eski yapı, sadece eğitim düzeyi yüksek olan ve sanat camiasında yer alan kişilere hitap ediyordu. Ancak Orhan Veli, Garip akımıyla birlikte şiiri halkın düzeyine indirdi ve sokaktaki insanları, sokaktaki insanların dilini şiire taşıdı. 36 yıllık dolu dolu bir ömür süren Orhan Veli Kanık, Türk Edebiyatı’na şiirlerinin yanında çok sayıda hikaye, deneme, makale ve çeviri sığdırmıştır.

ORHAN VELİ’NİN TÜRK ŞİİRİNE KATKILARI NELERDİR?

Orhan Veli, şiire yeni bir soluk getirebilmek için her şeyden uzak durmayı tercih etmiştir. Bu kapsamda hece ve aruz ölçülerini reddederek kafiyeyi gereksiz bulduğunu ifade etmiştir. Öte yandan, şiirlerinde mecaz, teşbih ve mübalağa gibi edebi sanatları kullanmamıştır. 

Orhan Veli’nin Garip akımı ile birlikte şiir biçim yönünden kısırlaşsa da anlatım olarak kendisine yeni alanlar bulmuştur ve böylece, daha önce yer almayan birçok konu ve özdeyiş, şiirlerin içerisine nüfuz etmiştir. 

Orhan Veli, Melih Cevdet Anday ve Oktay Rıfat ile birlikte ‘Garip’ adlı şiir kitabını çıkartmıştır. 1940 ile 1950 yılları arasında Cumhuriyet dönemi şiirinde mihenk taşı olarak kabul edilen bu kitap hem yıkıcı hem yapıcı özelliğiyle Türk şiirinde kendine sarsılmaz bir yer bulmuştur. 

Orhan Veli’nin Türk şiirine getirdiği yenilikler, o dönemin önde gelen edebiyat çevrelerinde büyük eleştiri konusu olarak küçümsenmiştir. Ancak daha sonra, geleneklerin dışına çıkan bu yapı birçok kişinin ilgisini çekmiştir.

ORHAN VELİ’NİN ÖLÜMÜ

Orhan Veli, 10 Kasım 1950 yılında bir haftalığına Ankara’ya gelmiştir. Burada belediyenin kazdığı çukurlardan birine düşerek başından yaralanmıştır. İki gün sonra, İstanbul’a dönen Orhan Veli, bir arkadaşının evinde yemek yerken fenalık geçirdi ve hastaneye kaldırıldı. Beyindeki bir damarı çatlamıştı. 

İlk başlarda alkol zehirlenmesi teşhisi konulan Orhan Veli’nin aslında beyin kanaması geçirdiği daha sonra anlaşıldı. 

14 Kasım gecesinde 23.20’de komadan çıkamadı ve Cerrahpaşa Hastanesi’nde hayata gözlerini yumdu.

ORHAN VELİ’NİN ŞİİR KİTAPLARI

Garip (1941, Resimli Ay Matbaası)

Vazgeçemediğim (1945, Marmara Yayınevi)

Destan Gibi (1946, Ölmez Eserler Yayını)

Yenisi (1947, İnkılâp Yayınevi)

Karşı (1949, Güney Matbaacılık ve Gazetecilik)

Bütün Şiirleri (1951, ilk baskı Varlık Yayınları, 2003’ten beri Yapı Kredi Yayınları)

Orhan Veli, şiirlerin yanında hikaye kitapları ve çeviriler de yayımlamıştır. En bilindik çevirisi William Shakespeare’in Venedik Taciri isimli eseridir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir